Διαδρομή 5

Από το Κάσελ στο Μπαντ Μούσκαου

Στο επίκεντρο της πέμπτης διαδρομής βρίσκονται μοναδικά πάρκα και κήποι, που διαμορφώθηκαν από εξειδικευμένους αρχιτέκτονες. Σε αυτήν την πράσινη διαδρομή -από το κέντρο μέχρι τα ανατολικά σύνορα της Γερμανίας- μας απασχολεί η Βαϊμάρη του Γκαίτε και του Σίλερ και η Βαϊμάρη των αρχιτεκτόνων του μπαουχάους.

Ξεκινάμε το ταξίδι μας στο Kassel και το ορεινό πάρκο Βιλχελμσχόε. Οι τοπικοί ηγεμόνες του Κάσελ αφιέρωσαν όλον τον 18ο αιώνα για να διαμορφώσουν ένα από τα μεγαλύτερα τεχνητά ορεινά πάρκα της Ευρώπης. Κατασκεύσαν τον διάσημο τεχνητό καταρράκτη και τον αγγλικό κήπο αναψυχής με το κλασικιστικό του κάστρο. Στο υψηλότερο σημείο του κήπου δεσπόζει το αρχαιότροπο άγαλμα του Ηρακλή, το σημερινό έμβλημα της πόλης του Κάσελ.

Η αρχαιότητα επηρέασε δύο άνδρες στη Weimar, τον δεύτερο σταθμό μας. Οι λογοτεχνικοί προπάτορες της Γερμανίας έκαναν διάσημη την όλη της Θουριγγίας: ο Φρίντριχ Σίλερ και ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε. Ο Γκαίτε έγραψε εκεί τον Φάουστ και ο Σίλερ τη Μαρία Στιούαρτ. Οι δύο συγγραφείς ενσάρκωναν το κλασικό πρότυπο. Οι δύο συγγραφείς έβλεπαν στην αρχαιότητα το ηθικό πρότυπο, το αληθινό, το καλό και το ωραίο, με βάση τα οποία ήθελαν να διαπαιδαγωγήσουν τους ανθρώπους.

Με τον όρο «Κλασσική Βαϊμάρη» χαρακτηρίζεται η ιστορική περίοδος του Γκαίτε και του Σίλερ, η οποία αποτελεί Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά της UNESCO από το 1998. Σε αυτήν ανήκουν και η βιβλιοθήκη της Δούκισσας Άννας-Αμαλίας, το ανάκτορο της πόλης και το πάρκο στις όχθες του Ιλμ. Περιδιαβαίνουμε το τοπίο με τα αιωνόβια δέντρα μέχρι την Ρωμαϊκή Οικία. Ακριβώς απέναντι, το σπίτι του Γκαίτε, όπου ο συγγραφέας έζησε για αρκετό καιρό με τη σύντροφό του, Κριστιάνε Βούλπιους.

Κοντά στο πάρκο του Ιλμ βρίσκονται τα κτίρια του Μπάουχαους, Μνημεία Πολιτιστικής Κληρονομιάς από το 1996. Εδώ ο Βάλτερ Γκρόπιους ίδρυσε το 1919 τη Σχολή Μπάουχαους για το ντιζάιν και την αρχιτεκτονική. Το κεντρικό κτήριο, η Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών καθώς και η οικία στο Χορν αποτελούν εντυπωσιακές μαρτυρίες για τις απαρχές ενός επαναστατικού για την εποχή κινήματος, το οποίο έμελλε να μείνει στην ιστορία ως «Μπάουχαους».

Σε απόσταση δύο ωρών από τη Βαϊμάρη μας περιμένει το βασίλειο των κήπων στο Ντέσαου-Βέρλιτς. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό δείγμα πρώιμου κλασικισμού, το οποίο από το 2000 αποτελεί Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά. Ένας περίπατος στους επτά κήπων που φιλοξενούν έξι ανάκτορα είναι απολαυστικός. Το ίδιο και μία βόλτα με γόνδολα στη λίμνη του Βέρλιτζ. Το βασίλειο των κήπων σχεδίασε ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος φον Έρντμανσντορφ για τον πρίγκιπα Φραγκίσκο της Ανχάλτης-Ντέσαου. Παντού μας περιμένει κάτι να ανακαλύψουμε: από τον ναό της Αφροδίτης μέχρι την ιστορία της γεφυροποιίας. Γέφυρες όλων των ειδών συνθέτουν ένα μαγευτικό τοπίο: μοναδικές κατασκευές από κορμούς δέντρων μέχρι και πιο περίτεχνες, από χυτοσίδηρο. Η περιήγηση φτάνει στο ζενίθ με ένα ανάκτορο από το 1769, το ανάκτορο του Βέρλιτς. Η πρόσβαση ήταν πάντα ελεύθερη για όλους. Ο πρίγκιπας πίστευε ότι έτσι θα συνέβαλε στην πνευματική και αισθητική καλλιέργεια του λαού. Για το βασίλειο των κήπων ακόμα και ο Γκαίτε είχε αναφωνήσει: «Εδώ η ομορφιά δεν τελειώνει ποτέ».

Εφάμιλλης ομορφιάς είναι και τα ανάκτορα και τα πάρκα στο Πότσνταμ και το Βερολίνο. Στο Πότσνταμ συναντούμε το ανάκτορο και το πάρκο Σανσουσί, που σημαίνει «δίχως έγνοιες», ένας όρος στον οποίο υποβόσκει το όνειρο του βασιλιά της Πρωσίας για ένα ησυχαστήριο. Το 1745 ο Μέγας Φρειδερίκος το έκανε θερινό του ανάκτορο. Σήμερα το Σανσουσί είναι το παλαιότερο κτίσμα σε ένα αρχιτεκτονικό συγκρότημα ανακτόρων και πάρκων, που αγγίζει τα 5.000 στρέμματα, μετά από συνεχείς επεκτάσεις το 1990, το 1992 και το 1999. Μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς είναι το Νέο Παλάτι, το ανάκτορο και το πάρκο του Μπάμπελσμπεργκ, ο Ναός του Σωτήρος, το ανάκτορο του Γκλίνικε και το Νησί των Παγωνιών. Πολλοί αρχιτέκτονες εργάστηκαν εδώ. Ο πιο ονομαστός ήταν ο Πέτερ Γιόζεφ Λεννέ, ο οποίος από το 1818 διηύθυνε επί 50 χρόνια τους βασιλικούς κήπους της Πρωσίας.

Νοτιοανατολικά του Πότσνταμ, σε απόσταση δύο ωρών από την πόλη, ο πρίγκιπας του Πύκλερ-Μούσκαου διαμόρφωσε το 1815 το πάρκο του Μπαντ Μούσκαου. Ο πρίγκιπας αντλώντας έμπνευση από τα Ιδανικά της αρχαιότητας, θέλησε να μετατρέψει τον κήπο του σε ένα μικρό παράδεισο. Έδωσε όμως τη δική του πινελιά, διαμορφώνοντας το πάρκο ως ένα λιτό φυσικό τοπίο, χωρίς αισθητή ανθρώπινη παρέμβαση. Οι τοπικές ποικιλίες δέντρων, τα διάσπαρτα λουλούδια και το απελευθερωμένο από κτήρια τοπίο κάνουν τον περιπατητή, τον ποδηλάτη ή τον κωπηλάτη να ξεχνούν ότι βρίσκονται σε έναν τεχνητά διαμορφωμένο χώρο. Από το 2004 το πάρκο του Μούσκαου ανήκει στην Παγκόσμια Κληρονομιά της UNESCO. Είναι ένα από τα λίγα μνημεία του είδους που μοιράζονται δύο χώρες, καθώς το ένα τρίτο βρίσκεται σε γερμανικό έδαφος, ενώ τα δύο τρίτα ανήκουν στην Πολωνία.