Διαδρομή 2

Από το Ανγκερμύντε στο Αϊσλέμπεν

Η δεύτερη διαδρομή μας οδηγεί σε καιρούς εξελίξεων που άρχισαν στη Γερμανία και επηρέασαν ολόκληρο τον κόσμο. Συναντούμε τους πρωταγωνιστές της «νέας αρχιτεκτονικής» και μία εμβληματική προσωπικότητα της θρησκευτικής ζωής στη Γερμανία, τον μεταρρυθμιστή Μαρτίνο Λούθηρο.

Το ταξίδι ξεκινά ωστόσο με ένα μνημείο παγκόσμιας φυσικής κληρονομιάς κοντά στο Ανγκερμύντε, μία μικρή πόλη σε απόσταση μιας ώρας από το Βερολίνο. Εδώ βρίσκεται το δάσος οξιάς του Γκρούμζιν. Από το μύλο του Μπλούμπεργκ ξεκινούν ξεναγήσεις με έναν οδηγό στα μπερδεμένα μονοπάτια που χάραξε ο τελευταίος παγετώνας. Το Γκρούμζιν συγκαταλέγεται από το 2011 στην Παγκόσμια Φυσική Κληρονομιά των «αρχαίων δασών οξιάς στη Γερμανία». Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται άλλες 4 δασικές περιοχές: το εθνικό πάρκο Γιάζμουντ, το δάσος οξιάς του Ζεράν, το εθνικό πάρκο Κέλερβαλντ-Έντερζεε και το εθνικό πάρκο Χάινιχ.

Σειρά έχει το Βερολίνο. Ξεκινάμε την περιήγησή μας στην πρωτεύουσα με τους 6 μοντέρνους οικισμούς του βερολινέζικου μοντερνισμού, που αποτελούν παγκόσμια κληρονομιά από το 2008. Η περιήγηση απαιτεί χρόνο, καθώς αυτά τα πρότυπα κοινωνικής κατοικίας που συζητήθηκαν και υιοθετήθηκαν διεθνώς βρίσκονται σε 7 διαφορετικές περιοχές της πόλης. Στον αντίποδα των μουντών ενοικιαζόμενων στρατώνων της αυτοκρατορικής περιόδου κτίστηκαν μεταξύ 1913 και 1934 η πόλη-κήπος του Φάλκενμπεργκ, ο οικισμός Σίλερπαρκ, η συνοικία Καρλ Λέγκιεν, ο μεγάλος οικισμός του Μπριτζ με το περίφημο πεταλοειδές κτήριο, η Λευκή Πόλη και -ως αποκορύφωση- ο οικισμός Ζίμενστατ. Αυτός ο οικισμός είναι μοναδικός στην Ευρώπη καθώς ένωσε όλους του αστέρες της «νέας αρχιτεκτονικής»: τον Χανς Σαρούν, τον Ούγκο Χέρινγκ και τον ιδρυτή του Μπάουχαους, Βάλτερ Γκρόπιους. Τον τελευταίο θα τον ξανασυναντήσουμε στη συνέχεια της διαδρομής μας.

Αρχιτεκτονική αντίστιξη στα προηγούμενα αποτελεί το Νησί των Μουσείων, παγκόσμια κληρονομιά από το 1999. Η ιστορία του ξεκινά το 1830 με το σχεδιασμό του «Παλαιού Μουσείου» από τον Καρλ Φρίντριχ Σίνκελ στα πρότυπα του κλασικισμού. Για την επέκταση του Νησιού των Μουσείων, του ακριβότερου πολιτιστικού μνημείου στη Γερμανία, όπου παρουσιάζεται η τέχνη 6 χιλιετηρίδων, εργάζονται μέχρι και σήμερα οι κορυφαίοι αρχιτέκτονες. Παράδειγμα, ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, ο οποίος αναδιαμόρφωσε το 2010 το «Νέο Μουσείο» φέρνοντας σε επαφή το σύγχρονο με το παραδοσιακό. Αμφιλεγόμενο μεν, αξιοθέατο δε!

Μόλις 100 χλμ. νοτιοδυτικά του Βερολίνου βρίσκονται οι τόποι των λουθηρανικών μνημείων. Ένας από τους πιο σημαντικούς είναι η εκκλησία της Βιτεμβέργης, όπου κήρυττε όσο ζούσε ο Μαρτίνος Λούθηρος. Βλέποντας τα λουθηρανικά μνημεία διασχίζει κανείς όλη την παλιά πόλη σαν να βρίσκεται σε υπαίθριο μουσείο. Αρχίζουμε από το σπίτι του Λουθήρου, παλιό μοναστήρι Αυγουστίνων, όπου έμενε ως μοναχός και καθηγητής θεολογίας. Καταλήγουμε στην εκκλησία του Κάστρου, στη Θύρα της οποίας αναρτήθηκαν οι περίφημες 95 Θέσεις του Λουθήρου, που επέκριναν τις πρακτικές άφεσης αμαρτιών μέσα από συγχωροχάρτια της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ο Λούθηρος έγινε πρωτοπόρος ενός κινήματος που οδήγησε τελικά στην ίδρυση της Ευαγγελικής Εκκλησίας.

Επόμενος σταθμός, κατηφορίζοντας στον Έλβα, είναι το Ντέσαου. Ο αρχιτέκτονας Βάλτερ Γκρόπιους άνοιξε εδώ το 1925 τη σχολή του Μπάουχαους. Το Μπάουχαους παραμένει μέχρι σήμερα συνώνυμο του ασυμβίβαστου εκμοντερνισμού στην τέχνη, το ντιζάιν και την αρχιτεκτονική. Δύο σύμβολα του Μοντερνισμού και παγκόσμια μνημεία από το 1996 είναι το ίδιο το κτήριο της σχολής στο Ντέσαου και οι πολύχρωμοι εσωτερικοί χώροι στα σπίτια των καθηγητών. «Το παρδαλό είναι το αγαπημένο μου χρώμα» φέρεται να είχε πει ο διευθυντής του Μπάουχαους, Βάλτερ Γκρόπιους. Στο Ντέσαου δεν έχετε παρά να κοιτάξετε μέχρι την επόμενη γωνία και να περπατήσετε λίγα μέτρα προς τον Έλβα. Εκεί θα βρείτε το εστιατόριο Κορνχάουζ, ένα λιγότερο γνωστό αρχιτεκτόνημα του Γκρόπιους, το οποίο δουλεύει μέχρι και σήμερα εμπλουτίζοντας τα αποθέματα βιόσφαιρας του μέσου Έλβα.

Τελευταίος σταθμός είναι το Αϊσλέμπεν, το οποίο πήρε το 1996 μαζί με την Βιτεμβέργη τον τίτλο της παγκόσμιας κληρονομιάς. Τους δύο τόπους συνδέουν τα μνημεία του Λουθήρου. Γεννήθηκε το 1483 στο Αϊσλέμπεν και πέθανε το 1546 στο ίδιο μέρος. Δε γνωρίζουμε όμως σε ποιο σπίτι άφησε την τελευταία του πνοή. Το σίγουρο είναι όμως ότι ο Λούθηρος έφερε στο επίκεντρο της εκκλησίας του την Αγία Γραφή και η Μεταρρύθμισή του απέκτησε υποστηρικτές όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και παγκοσμίως.